कालीकोट समाचारदाता
कालीकोट माघ २५ गते
प्रतिनिधि सभा निर्वाचनको प्रचारप्रसारका क्रममा नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी ( नेकपा) का उम्मेदवार महेन्द्रबहादुर शाही स्थानीय देवताका धामीबाट ‘छापछपिलो (आश्रीवाद) लिँदै गरेको तस्बिर सार्वजनिक भएपछि सामाजिक सञ्जाल र स्थानीय स्तरमा तीव्र विरोध सुरु भएको छ । सार्वजनिक तस्बिरमा कालीकोटको पलाँता गाउँपालिकाको एक बस्तीमा स्थानीय देवताका धामीले शाहीलाई आश्रीवाद दिइरहेको देखिन्छ ।
ग्रामीण भेगमा परम्परागत रूपमा मानिने धामी–देउताको आशीर्वाद लिँदै उम्मेदवार उपस्थित भएपछि यसले राजनीतिक मात्र होइन, वैचारिक बहसलाई समेत पुनः सतहमा ल्याएको छ । विरोध गर्नेहरूका अनुसार, जनयुद्धकालमा तत्कालीन माओवादीहरूले “अन्धविश्वास अन्त्यको नाममा देशका विभिन्न स्थानमा देवताका थान तोडफोड गर्ने, धामी–झाँक्रीका लट्ठा काट्ने तथा देवी–देवता मान्नु हुँदैन भन्ने अभियान चलाएका थिए । त्यही दलका नेता आज आएर आफैं धामीको छेउमा बसेर आशीर्वाद लिँदै हिँड्नु आफ्नै अभियानको खिल्ली भएको प्रतिक्रिया दिनेको ताती लागेको छ ।
स्थानीय कर्णबहादुर सहकारीले देवताको धानमा पिसाव गर्नेले आज उनै देवताका धामीलको सरन पर्नु आफैमा लज्जाको बिषय भएको बताउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो, देवी–देउता मान्नेहरूलाई पिछडिएको भनेर गाली गरियो, आज चुनाव जित्न धामीको ढोका ढकढक्याइँदैछ । यो त जनतालाई झुक्याउने राजनीति हो । सामाजिक सञ्जालमा पनि उक्त तस्बिरलाई लिएर आलोचना चर्किएको छ । कतिपयले यसलाई राजनीतिक अवसरवाद’ भनेका छन् भने कतिपयले जनयुद्धकालीन निर्णयप्रति आत्मालोचना नगरी संस्कार र परम्परालाई चुनावी हतियार बनाइएको टिप्पणी गरेका छन । कतिपयले आपत पर्दा त देविदेवता चाहिने रहेछन नी कमरेड भनेर ब्याङगे समेत गरेका छन । महेन्द्रवहादुर शाही तत्कालीन माओवादी सेनाका डिभिजन कमाण्डार समेत हुन ।
यद्यपि, तत्कालीन माओवादी निकटका कार्यकर्ताले यसलाई संस्कृतिप्रतिको सम्मानको रूपमा व्याख्या गर्दै आएका छन । उनीहरूका अनुसार स्थानीय समुदायको भावना बुझ्न उम्मेदवार त्यहाँ पुगेको र यसलाई अतिरञ्जित ढंगले प्रस्तुत गरिएको दाबी गरिएको छ । तर आलोचकहरू भन्छन्न, यदि साँच्चै आत्मसमीक्षा भएको हो भने जनयुद्धकालमा भएका यस्ता गतिविधिप्रति सार्वजनिक रूपमा माफी मागिनुपथ्र्यो । भत्काईएका देवताका धान पुर्ननिमार्ण गरिनु पर्ने हो । अहिले आएर धामी–देउताको सहारा लिनु वैचारिक विचलन मात्र नभई जनताप्रतिको अपमानसमेत भएको सामाजिक सञ्जालकर्ताहरूको तर्क छ । उक्त घटनाले चुनावी माहोलमा तत्कालीन (माओवादी केन्द्र) नेकपाको वैचारिक अस्पष्टता र विगतका निर्णयहरूप्रति पुनः बहस सुरु गराएको छ ।